Spis najistotniejszych reakcji, jakim ulega pierścień benzenowy.
Zacznijmy od tego, że z racji na niezwykłą trwałość sprzężonego układu wiązań podwójnych, benzen ulega niemal wyłącznie reakcjom substytucji, a nie addycji. Ponadto, jako iż posiada dużo łatwo dostępnych elektronów π, pełni on rolę nukleofilu atakowanego przez odpowiedni czynnik elektrofilowy. Tego typu reakcje określa się mianem substytucji elektrofilowej.
Nitrowanie – używanym odczynnikiem jest mieszanina nitrująca, czyli HNO3 + H2SO4. W toku reakcji powstaje kation NO2+, która przyłącza się do pierścienia wypierając H+.- Sulfonowanie – benzen traktujemy dymiącym kwasem siarkowym, czyli mieszaniną H2SO4 i SO3. Do pierścienia podstawia się HSO3+ dając tym samym kwas benzenosulfonowy.
- Halogenowanie – stosunkowo łatwo zachodząca reakcja przy użyciu jako katalizatora chlorku (bromku) żelaza (III), albo chlorku (bromku) glinu. Sprawdzają się tutaj również opiłki żelaza, ponieważ w kontakcie z odpowiednim halogenem dają FeCl3/FeBr3. Fluor jest zbyt reaktywny, dlatego produkty monofluorowania uzyskuje się z małą wydajnością, natomiast jod za mało reaktywny i do zapoczątkowania reakcji niezbędny jest aktywator, np. nadtlenek wodoru, albo sole miedzi (II).
- Alkilowanie Friedela-Craftsa – reakcja umożliwiająca wprowadzenie podstawnika alkilowego do pierścienia benzenowego. Odczynnikiem jest odpowiedni chlorek alkilu w obecności AlCl3 jako katalizator.
- Acylowanie Friedela-Craftsa – analogicznie, tyle że jako substratu używamy odpowiedniego chlorku kwasowego, aby uzyskać keton alkilowo–arylowy. Katalizatorem jest oczywiście AlCl3.
- Uwodornienie – poprzez zastosowanie podwyższonego ciśnienia i temperatury, jesteśmy w stanie również zredukować pierścień aromatyczny do pochodnej cykloheksanu. Warunki te można nieco złagodzić przy zastosowaniu bardziej efektywnych katalizatorów, np. rod zaadsorbowany na węglu.