Inaczej zwana regułą Le Chateliera-Brauna. Książkowa definicja mówi: układ, na który działa jakiś bodziec, odpowiada w taki sposób, aby przeciwdziałać bodźcowi. A teraz spróbujmy to wytłumaczyć w prostszy sposób. Mamy układ w stanie równowagi. Jeśli ją w pewien sposób zaburzymy (dodanie/zabranie reagentów, zmiana temperatury lub ciśnienia), to układ będzie przeprowadzał daną reakcję w stronę substratów, albo produktów, dopóki nie osiągnie ponownie stanu równowagi termodynamicznej.
Czas na konkretne przykłady:
- dodajemy substraty/usuwamy produkty - reakcja w prawo
- usuwamy substraty/dodajemy produkty - reakcja w lewo
- dla reakcji ezgoenergetycznej (energia jako produkt) - podczas ogrzewania reakcja w lewo
- dla reakcji endoenergetycznej (energia jako substrat) - podczas ogrzewania reakcja w prawo
- jeśli mamy do czynienia z reagentami w stanie gazowym, to wzrost ciśnienia przesunie równowagę reakcji w stronę, gdzie sumarycznie mamy mniej moli gazów i odwrotnie - spadek ciśnienia przesunie równowagę reakcji w stronę, gdzie sumarycznie mamy więcej moli gazów
Jak widzisz zawsze minimalizujemy działanie bodźca, a wydajność reakcji możemy zwiększać poprzez różne czynniki zewnętrzne. Na koniec pamiętaj jeszcze o jednym: katalizator nie wpływa na stan równowagi reakcji, a jedynie przyspiesza jego osiągnięcie! Bardzo ważny fakt, który łatwo przeoczyć.